Hiperprolaktynemia u kobiet i mężczyzn – częsta przyczyna braku ciąży

Jeśli nie możesz zajść w ciążę, twój cykl miesiączkowy jest zaburzony, a libido osłabione, koniecznie zbadaj stężenie prolaktyny we krwi. Częstą przyczyną niepłodności jest hiperprolaktynemia, występująca zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Dowiedz się, jakie są jej przyczyny i jak ją leczyć.

Prolaktyna – ważny hormon płciowy

Prolaktyna (PRL) to jeden z sześciu hormonów produkowanych przez przysadkę mózgową. Prolaktyna pełni w organizmie bardzo ważną rolę. U kobiet reguluje miesiączkę, wywołuje laktację, reguluje owłosienie, stymuluje wzrost płodu. U mężczyzn z kolei wpływa na potencję, kontroluje wydzielanie mleka i rozrost gruczołu piersiowego. Ma także wpływ na stany emocjonalne – agresję, nadpobudliwość, depresję, drażliwość – gdyż bierze udział w reakcji stresowej. 

Za wysoki bądź za niski poziom prolaktyny przyczynia się do powstawania poważnych chorób. Aby oznaczyć stężenie prolaktyny we krwi wystarczy wykonać tradycyjne badanie krwi z żyły.

>>> Czytaj także: Kiedy wykonać badanie prolaktyny i jak się przygotować?

Hiperprolaktynemia 

Hiperprolaktynemia należy do najczęstszych zaburzeń endokrynologicznych. Występuje wtedy, gdy stężenie prolaktyny przekroczy 20 µg/l (ng/ml). Kliniczne objawy pojawiają się zazwyczaj, gdy stężenie jest powyżej 50µg/l (> 30ug/l).

Hiperprolaktynemia – przyczyny:

Wśród najczęstszych przyczyn hiperprolaktynemii możemy wyróżnić stres fizyczny i psychiczny. Prowadzi on do wzrostu wydzielania PRL, a także hamowania wydzielania LH i FSH. W rezultacie skutkuje to zaburzeniami cyklu miesiączkowego, utrudniając zajście w ciążę. 
 
 
Dopiero kolejną przyczyną, występującą rzadziej, są leki m.in.: estrogeny i doustne środki antykoncepcyjne, leki przeciwpadaczkowe, H2-blokery, leki przeciwpsychotyczne. Kolejną przyczyną może być PCOS (zespół policystycznych jajników)
 
Wśród innych, rzadziej występujących przyczyn hiperprolaktynemii możemy wymienić: gruczolaki przysadki mózgowej, choroby podwzgórza i szypuły przysadki, pierwotną niedoczynność tarczycy, pierwotną niedoczynność kory nadnercza, półpasiec i choroby obejmujące ścianę klatki piersiowej, a także choroby ustrojowe takie jak – marskość wątroby, niewydolność nerek, rak oskrzela, rak nerki.

Fizjologiczne zwiększenie stężenia prolaktyny występuje:

  • w ciąży,
  • w trakcie połogu i karmienia piersią,
  • podczas stymulacja szyjki macicy,
  • w okresie płodowy i noworodkowym,
  • w trakcie snu (największe wydzielanie prolaktyny między 4 a 6 rano),
  • podczas wysiłku fizycznego.

Hiperprolaktynemia – objawy

Jeśli długo, bezskutecznie staracie się o dziecko, przyczyną może być hiperprolaktynemia. Wysokie stężenie prolaktyny może powodować: niepłodność, zmniejszenie płodności, a także obniżenie libido.

Hiperprolaktynemia objawia się u kobiet:

  • hipogonadyzmem hiperprolaktynowym (zespół objawów, do którego zaliczamy: niepłodność, zmniejszoną płodność, wtórny lub pierwotny brak miesiączki, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia owulacji, spadek libido),
  • mlekotokiem,
  • zespołem napięcia przedmiesiączkowego,
  • hirsutyzmem,
  • trądzikiem,
  • otyłością,
  • osteoporozą,
  • miażdżycą,
  • skłonność do lęków i depresji.

Hiperprolaktynemia stanowi przyczynę około 25-30 proc. przypadków wtórnego braku miesiączki.

Hiperprolaktynemia objawia się u mężczyzn:

  • hipogonadyzmem hiperprolaktynowym (zanik popędu płciowego, oligospermia, zmniejszenie ruchliwości plemników, niepłodność, impotencja),
  • mlekotokiem,
  • powiększeniem gruczołu piersiowego (ginekomastią),
  • otyłością,
  • miażdżycą,
  • osteoporozą,
  • skłonnością do lęków i depresji.

Hiperprolaktynemia – leczenie

Aby wdrożyć odpowiednie leczenie, najpierw należy znaleźć przyczynę hiperprolaktynemii. Dlatego też, oznaczenie stężenia PRL jest punktem wyjścia dla lekarza, który po wykonaniu dalszych badań będzie mógł wdrożyć odpowiednią, dopasowaną do jednostki chorobowej terapię. Aby rozpocząć leczenie najlepiej udać się do lekarza endokrynologa.

W wielu przypadkach podczas leczenia hiperprolaktynemii stosuje się środki farmakologiczne. I tak np. gdy hiperprolaktynemia objawia się hipogonadyzmem hiperprolaktynowym zastosowane leczenie skupia się na przywróceniu płodności u kobiet i zażegnanie problemów z erekcją i spadkiem libido u mężczyzn.

U kobiet bardzo często stosowane jest leczenie farmakologiczne bromokryptyną, które przywraca cykle owulacyjne aż u 80–90 proc. pacjentek. 

>>> Niepłodność i leki na receptę: poznaj ich działanie i sprawdź, dlaczego je bierzesz

Ponadto, gdy hiperprolaktynemia wywoływana jest przez stres, tym samym również uniemożliwiając zajście w ciążę, wdrażana jest psychoterapia. Należy jednak podkreślić, że zdiagnozowanie stresu jako jej przyczyny jest niezwykle długotrwałym procesem i polega na wcześniejszym wykluczeniu wszystkich, innych możliwości.

Przy zmianach takich jak guz przysadki, gdy leczenie farmakologiczne nie jest skuteczne, podejmowane jest leczenie chirurgiczne.

Polecamy także:

Badania i normy: W jakiej fazie cyklu wykonać badania hormonalne?

Mięśniaki macicy a problem z zajściem w ciążę. Sprawdź, czy dotyczy ciebie

Trudne życie z endometriozą: wszystko, co powinnaś wiedzieć na jej temat

Inni czytali również

Badania i normy: Za wysoka prolaktyna wpływa na brak ciąży

Jeśli twoje miesiączki przestały być regularne albo bezskutecznie... więcej

Badania, normy, wyniki: FSH, bardzo ważny hormon płodności

Badanie FSH wykonuje się najczęściej po to, by określić tzw. rezerwę... więcej

8 niepokojących objawów, które powinny skłonić do sprawdzenia płodności

Zastanawiasz się, czy aby na pewno nieregularne miesiączki to powód do... więcej

Hirsutyzm – wstydliwy problem kobiet, który może utrudniać zajście w ciążę

Hirsutyzm to wstydliwy problem kobiet. Nadmierne owłosienie występujące na... więcej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *